Rewitalizacja w małych miastach – za nami wizyta w Debrznie i Człuchowie
W dniach 16 – 17 listopada 2021 roku przedstawiciele Zespołu ds. rewitalizacji Urzędu Marszałkowskiego we współpracy z Gminą Debrzno i Gminą Miejską Człuchów zorganizowali lokalną wizytę studyjną na obszarach rewitalizacji wspomnianych gmin. Wydarzenie to odbyło się w ramach realizowanego przez Województwo Pomorskie zadania polegającego na wzmacnianiu zdolności gmin do programowania i wdrażania działań rewitalizacyjnych współfinansowanego ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna na lata 2014-2020.
Celem wizyty było zapoznanie uczestników z dobrymi praktykami z zakresu rewitalizacji wypracowanymi przez mniejsze gminy, tutaj: Gminę Debrzno i Gminę Miejską Człuchów. Przedstawiciele ww. gmin przybliżyli charakterystykę obszarów, na których prowadzona jest rewitalizacja oraz efekty kilku przedsięwzięć rewitalizacyjnych, dodatkowo poprowadzili krótkie prelekcje w lokalach, w których prowadzone są działania społeczne.
Uczestnikami wizyty byli przedstawiciele gmin miejskich i miejsko-wiejskich województwa pomorskiego – w sumie 35 osób (w tym pracownicy Gminy Debrzno, Gminy Miejskiej Człuchów i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego odpowiedzialni za rewitalizację).
Pierwszego dnia przedstawiciele pomorskich samorządów i członkowie Zespołu ds. rewitalizacji Urzędu Marszałkowskiego odwiedzili Debrzno. Jest to jedna z dwóch gmin z województwa pomorskiego, która uczestniczy w działaniach prowadzonych przez Narodowy Instytut Dziedzictwa w ramach programu „Wzorcowa rewitalizacja”, którego celem jest uwzględnienie dziedzictwa kulturowego jako istotnego zasobu służącego przezwyciężeniu problemów społecznych i infrastrukturalnych, występujących na obszarach znajdujących się w stanie kryzysowym.
W Kinie za Rogiem w Centrum Kultury, Sportu i Turystyki przy ul. Wojska Polskiego 2 zgromadzonych przywitał Burmistrz – Pan Wojciech Kallas, który przybliżył działalność kina, będącego jednym z przedsięwzięć rewitalizacyjnych.
Przywitanie uczestników wizyty studyjnej przez Burmistrza – Wojciecha Kallasa/ fot. UMWP
Kino w Debrznie jest małym, kameralnym kinem społecznościowym z bardzo nowoczesną salą kinową. Kino należy do sieci „Kino Za Rogiem” i dzięki temu może oferować filmy, których obejrzenie kosztuje zaledwie kilka złotych. W ramach prowadzonej działalności możliwy jest wynajem sali kinowej lub seans na życzenie, urodziny, a wszystko w przystępnych cenach.
Uczestnicy wizyty studyjnej przed budynkiem Centrum Kultury, Sportu i Turystyki przy ul. Wojska Polskiego 2/ fot. UMWP
Następnie pracownicy Urzędu Miejskiego zapoznali uczestników z procesem rewitalizacji prowadzonym w mieście. Pan Łukasz Jurkowlaniec – Zastępca Burmistrza przybliżył: historię miasta, w tym obszaru rewitalizacji położonego w jego centralnym punkcie (obszar Śródmieście), proces opracowania LPR i aktywnego włączenia w to mieszkańców oraz zaangażowanie mieszkańców na etapie wdrażania programu w poszczególne przedsięwzięcia rewitalizacyjne i organizowane wydarzenia.
Prezentacje w Centrum Kultury, Sportu i Turystyki przy ul. Wojska Polskiego 2/ fot. UMWP
Następnie Pani Anna Król – Kierownik Referatu Inwestycyjnego, zaprezentowała działania inwestycyjne zrealizowane w ramach projektu „Rewitalizacja przestrzeni w obszarze zdegradowanym w Debrznie” dofinansowanego z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020. Wskazała ona również na problemy jakie napotkano podczas realizacji tak złożonego projektu i sposób ich rozwiązania przez gminę. Uczestnicy mieli również możliwość obejrzenia dwóch filmów poświęconych procesowi rewitalizacji w Debrznie.
Prezentacje w Centrum Kultury, Sportu i Turystyki przy ul. Wojska Polskiego 2/ fot. UMWP
Filmy dostępne są na kanele youtube:
- Film dotyczący tworzenia muralu przy ul. Traugutta 8 dostępny jest TUTAJ
- Film promocyjny dotyczący działań rewitalizacyjnych dostępny jest TUTAJ
Kolejnym punktem na mapie wizyty było Centrum Usług Społecznych (dalej: CUS) przy ul. Barlickiego 2, gdzie Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Debrznie Pan Paweł Władyczak i Pani Nina Pachura – Dyrektor Inkubatora Przedsiębiorczości Cierznie przybliżyli działania, które już niedługo realizowane będą w powstałym obiekcie. Uczestnicy mieli też możliwość zwiedzenia budynku.
Prezentacje w CUS przy ul. Barlickiego 2 / fot. UMWP
W Centrum prowadzone będą: poradnia wsparcia o charakterze pomocowym dla rodzin (wsparcie dla rodziców w celu rozwiązywania problemów opiekuńczo-wychowawczych), ośrodek krótkoterminowej opieki nad osobami niesamodzielnymi (miejsce dziennej opieki ze wsparciem i pomocą specjalistów, punkt wsparcia dla opiekunów faktycznych osób niesamodzielnych (miejsce podnoszące umiejętności i kompetencje w jakości świadczonej pomocy osobom niesamodzielnym, placówka wsparcia dziennego. W ramach CUS realizowane będą zajęcia oraz warsztaty terapeutyczne dla rodzin wieloproblemowych przeżywających trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo – wychowawczych. Działania społeczne prowadzone będą w ramach projektu pn. „Utworzenie Centrum Usług Społecznych na obszarze zdegradowanym” dofinansowanego z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020.
Budynek CUS przy ul. Barlickiego 2 / fot. UMWP
W ramach spaceru po obszarze rewitalizacji zaprezentowano m.in. nową przestrzeń stanowiącą miejsce spotkań mieszkańców obejmującą – podwórko miejskie, Plac Barlickiego, mural przy Traugutta 8 według projektu wybitnego grafika Igora Morskiego, odnowiony ciąg Barlickiego oraz mury i basztę – stanowiącą punkt widokowy, odremontowane budynki wspólnot mieszkaniowych wraz z podwórkami, rynek i jego przestrzeń wymagające podjęcia działań odnawiających tę przestrzeń. Jednocześnie zaprezentowano, nową zabudowę wokół rynku obejmującą kamienicę z mieszkaniami komunalnymi, druga z kamienic jest w trakcie realizacji. Kamienice wpisują się w plan odnowy zabudowania rynku w Debrznie, całkowicie zniszczonego w wyniku II wojny światowej. Istotnym punktem na mapie spaceru była również Baszta Młyńska – potocznie nazywana wieżą czarownic.
Poniżej zdjęcia ze spaceru studyjnego:
Zdjęcia ze spaceru studyjnego wzdłuż ul. Barlickiego/ fot. UMWP
Zdjęcia ze spaceru studyjnego – Baszta i rynek/ fot. UMWP
Zdjęcia ze spaceru studyjnego – Baszta Młyńska/ fot. UMWP
Na koniec pierwszego dnia wizyty, uczestnicy wzięli udział w dwóch warsztatach z partycypacji społecznej zorganizowanych przez pracowników Urzędu Marszałkowskiego.
Warsztaty przeprowadzone przez członków Zespołu ds. rewitalizacji Urzędu Marszałkowskiego/ fot. UMWP
Więcej informacji o działaniach prezentowanych w ramach wizyty dostępnych jest:
- na stronie Kina za Rogiem, dostępnej TUTAJ
- na Facebooku Ośrodka Pomocy Społecznej w Debrznie, dostępnym TUTAJ
- na Facebooku Baszty Młyńskiej, dostępnym TUTAJ
- na kanale youtube przedstawiono film z wizualizacją działań ujętych w programie rewitalizacji. Film dostępny TUTAJ
Drugi dzień wizyty studyjnej rozpoczął się od wizyty w Centrum Rodzin i Miejskim Domu Kultury w Człuchowie. Przedstawicieli miast powitał Zastępca Burmistrza Człuchowa – Pan Tomasz Kowalczyk, a następnie Dyrektor Miejskiego Domu Kultury (MDK) – Pan Adam Bondarenko oprowadził uczestników po obiekcie, opowiadając jednocześnie o działalności Miejskiego Domu Kultury. Wizytujący mieli okazję zobaczyć m.in. pracownie merytoryczne: teatralną, plastyczną, muzyczną tańca nowoczesnego oraz haftu kaszubskiego. W przestrzeniach budynku odbywają się cyklicznie wystawy, przeglądy, konkursy, warsztaty, imprezy teatralne oraz recytatorskie. Ponadto MDK organizuje imprezy kulturalne na terenie całego miasta.
Uczestnicy wizyty studyjnej w budynku Miejskiego Domu Kultury i Centrum Rodzin przy ul. Traugutta 2,fot. UMWP
W dalszej kolejności Pani Ewa Osińska – Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przybliżyła uczestnikom zakres działalności Centrum Rodzin, w skład którego wchodzą:
- Centrum Rodzin, w którym prowadzone są warsztaty i zajęcia mające na celu wsparcie umiejętności rodzicielskich, funkcjonują tu grupy wsparcia i grupy samopomocy, udzielane jest wsparcie asystentów rodzin oraz poradnictwo prawne i psychologiczne.
- Placówka Wsparcia Dziennego, w której przede wszystkim prowadzone są zajęcia wychowawcze dla dzieci i młodzieży, w tym zajęcia z języka obcego, warsztaty artystyczne, zajęcia z zakresu kompetencji informatycznych, zajęcia z zakresu świadomości i ekspresji kulturowej, praca podwórkowa.
- Centrum Usług Opiekuńczych – Klub Seniora, które organizuje czas wolny dla osób niesamodzielnych, zajęcia prozdrowotne, kulturalne i edukacyjne, aktywizujące z zakresu kultury fizycznej, poradnictwo prawne i psychologiczne.
- Punkt Usług Opiekuńczych, który prowadzi usługi opiekuńcze dla osób niesamodzielnych w miejscu ich zamieszkania.
- Opiekunowie osób niesamodzielnych, którzy prowadzą grupę wsparcia, poradnictwo prawne i psychologiczne.
Wizytujący mieli okazję zwiedzić dobrze wyposażone pomieszczenia niedawno zaadoptowane do pełnienia funkcji poszczególnych placówek. Pomieszczenia wyposażono w potrzebny sprzęt komputerowy oraz zaplecze socjalne i sanitarne.
Prezentacja pomieszczeń Centrum Rodzin przy ul. Traugutta 2,fot. UMWP
Następnie Pani Magdalena Werner – inspektor ds. pozyskiwania środków zewnętrznych Urzędu Miejskiego w Człuchowie przedstawiała poszczególne etapy procesu rewitalizacji w Mieście Człuchów. Omówiona została delimitacja obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji, podstawowe założenia Gminnego Programu Rewitalizacji Śródmieścia w Człuchowie oraz wizja obszaru, kierunki rozwoju oraz charakterystyka przedsięwzięć. Dodatkowo Pani Magdalena Borowiec–Wieczorek – Prezes Stowarzyszenia Naukowo–Technicznego Inżynierów i Techników Rolnictwa opowiedziała o doświadczeniach z zakresu włączenia społeczności lokalnej w realizację przedsięwzięć polegających na wspólnym zagospodarowywaniu przestrzeni publicznych. Mieszkańcy brali udział w pracach z zakresu wykonania donic, pergoli kwiatowych, wytyczenia nowych układów zieleni oraz wykonania nasadzeń różnogatunkowych roślin.
Prezentacje w budynku Miejskiego Domu Kultury i Centrum Rodzin przy ul. Traugutta 2,fot. UMWP
Po ciekawych i inspirujących prezentacjach uczestnicy udali się na spacer studyjny po obszarze rewitalizacji, gdzie można było zobaczyć efekty zmian w przestrzeni miejskiej. Przedstawiciele Urzędu Miejskiego przedstawili działania inwestycyjne dotyczące zagospodarowania przestrzeni publicznych pomiędzy blokami mieszkalnymi oraz terenów rekreacyjnych nad jeziorem Urzędowym. Powstałe zagospodarowanie jest odpowiedzią na potrzeby zgłaszane przez mieszkańców. Dzięki urządzeniu terenów zielonych powstało miejsce oferujące rekreację i wypoczynek mieszkańcom ze wszystkich grup wiekowych.
Uczestnicy podczas spaceru studyjnego po obszarze rewitalizacji, fot. UMWP
Więcej informacji o działaniach prezentowanych w ramach wizyty dostępnych jest:
Na koniec osoby zainteresowane miały możliwość zwiedzania Muzeum Regionalnego
w Człuchowie, które mieści się na Zamku wzniesionym przez rycerzy zakonu krzyżackiego.
Muzeum Regionalne w Człuchowie, Kościelna 8, fot. UMWP
Kolejna wizyta studyjna. która była okazją do dyskusji, wymiany dobrych praktyk i doświadczeń pomiędzy przedstawicielami pomorskich gmin. Z pewnością zaowocowała wieloma kontaktami i inspiracjami w prowadzeniu procesu rewitalizacji w miastach.
Warto przypomnieć, że Miasto Człuchów i Miasto Debrzno realizują zintegrowane projekty rewitalizacyjne, które otrzymały wsparcie ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego, więcej informacji na stronach internetowych: